Bismillahirrahmanirrahim ne demek sorusunun cevabı, “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla” demektir. Rahman ve Rahim ise çok geniş manaları barındırmakla beraber “merhametli” manasına gelir. Bir işin başında yüce Mevla’mızın “Rahman” ve “Rahim” sıfatları ile nitelenmesi, rahmetin bütün anlamlarını ve tüm hallerini kapsar. Bu iki sıfatı aynı anda kendisinde bulundurmak sadece Allah’a özgüdür; tıpkı “Rahman” sıfatı ile nitelenmenin sadece O’na özgü olması gibi. Kul ise sadece Rahim sıfatıyla nitelendirilebilir.

İlk inen ayet olan Alak suresinin 1. Ayet-i Kerimesinde Cenab-ı Hakk Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’e “Yaradan Rabbinin adıyla oku!” buyurmuştur. İşte bu Ayet-i Kerimede belirtildiği üzere okurken, bir işe başlarken her şeyin evveli, başlangıcı olan Mevlamızın ism-i şerifiyle başlamak, Mevlamıza olan şükrümüzün bir göstergesidir. Çünkü evvel de odur, ahir de odur. Her şeyi yaratan da odur, yine her şeyi kıyamet gününde helak edip diriltecek olan da odur.

Okumaya ve herhangi bir işe yüce Allah’ın adıyla başlamak, Allah tarafından Hz. Peygamber’e vahyedilmiş bir edep ve saygı kuralıdır. Yine bu, Allah’ın “Her şeyin başı, sonu, zahiri ve batını” olduğunu vurgulayan İslâmî düşüncenin temel ilkesiyle uyum içindedir. Buna göre O, her varlığın varoluşunu kendisine borçlu olduğu, her başlananın başlangıcının kendisinden kaynaklandığı tek gerçek varlıktır. O halde her başlangıç, her hareket ve her yöneliş O’nun adı ile olur.

Her işe Allah’ın adı ile başlamak ve bu başlamanın yansıttığı Tevhid (Allah’ın birliği inancı) ile edep kuralı nasıl İslâm düşünce sisteminin ilk temel ilkesini oluşturuyorsa, “Rahman” ve “Rahim” sıfatlarının da merhametin bütün anlamlarını, bütün hallerini ve bütün alanlarını kapsaması, bu düşünce sisteminin ikinci temel ilkesini oluşturur ve Allah ile kulları arasındaki ilişkinin gerçek mahiyetini belirler.

İslâm kültürü bir kimsenin her işe Allah adı ile başlamasını gerektirir. Eğer bu bilinçli bir şekilde ve samimiyetle yapılırsa şu üç güzel sonucu doğuracaktır:

Bu, kişiyi kötülükten uzak tutacaktır. Çünkü, Allah ismi onun, kötü bir niyeti veya yanlış bir davranışı O’nun adını anarak yapmaya hakkı olup olmadığı konusunda düşünmesini sağlayacaktır.
Kişi meşru bir işe başlarken Allah’ın adını anarsa, onun her hareketi tabiatıyla Allah’ın rızasına uygun yapılmış olur.
O kişi Allah’ın yardım ve nimetiyle karşılaşacak ve Şeytan’ın aldatmalarından korunacaktır. Çünkü kim Allah’a yönelirse Allah da ona yönelir.

• 31 Aralık 2025,
• |
294
• |